SCR Katalizörü Nedir? Nasıl Çalışır? Seçici Katalitik İndirgeneme Katalizörü


SCR
katalizörü, egzoz gazındaki azot oksitleri (NOx); Azot (N) ve Su buharına (H2O)
dönüştürerek zararsız halde getirir. Egzoz gazındaki zararlı NOx gazlarının
zararsız hale dönüştürülmesi bu kısımda gerçekleşir. SCR katalizörünün içinde
çok kanallı seramik bir yapı bulunur. Seramik yapı içerisindeki kanalların
yüzeyleri, diğer katalizörlerden farklı bir olarak, ZEOLİT adı verilen mineral
esaslı bir maddeyle kaplıdır. Bu genellikle bakır-zeolit maddesidir. SCR’nin
anlamı: Selective Catalytic Reduction: Seçici Katalitik İndirgeme’dir. Burada
“seçici” denmesinin sebebi, sadece azot oksitlerin kimyasal reaksiyona
(indirgeme reaksiyonuna) sokuluyor olması ve diğer gazlarla ilgili bir işlemin
yapılmıyor olmasıdır.

Azot
oksitlerin (NOx) indirgenerek su ve azot haline dönüştürülmesi için gereken
kimyasal reaksiyon, “amonyak” sayesinde gerçekleşir. Amonyak SCR katalizöründe
depolanır. Depolanmış olan amonyak ile azot oksitler tepkimeye girer, bunun
sonucunda Azot (N2) ve  su buharı (H2O)
oluşur, buna “Seçici Katalitik i-İndirgeme (SCR) ” denir. Oluşan su buharı ve
azot zararsızdır, egzoz çıkış borusundan atmosfere salınır. Amonyak egzozdan
dışarı salınmamalıdır ve tümü SCR katalizöründe depolanmalıdır, bu sebeple SCR
katalizörü yeterince büyük yapılır.

Amonyak
iki farklı sistem düzeneğinde iki farklı şekilde elde edilir;

*Katkı
Maddesi Olmayan Azot Oksit İndirgeme Sisteminde:
SCR katalizöründen önce bulunan “azot
oksit katalizöründe” oluşarak gelen ve SCR katalizöründe depolanan amonyak. Bu
sistemde katkı maddesi Adblue yoktur. (Örneğin BlueTec 1). Sıralı olarak sistem
düzeneği şöyledir: Oksidasyon katalizörü + Azot oksit depolamalı katalizör +
Dizel partikül filtresi + SCR katalizörü

Veya

*Katkı
Maddeli (Adblue) Azot Oksit İndirgeme Sisteminde:
AdBlue katkı maddesi kullanılan
sistemde, adblue püskürtülmesiyle elde edilen amonyak. (Örneğin BlueTec 2) 

Ana konu: (SCR Sistemi)