Otomatik Şanzıman Arızaları
Şanzıman ECU, gelen
ve giden tüm sinyalleri denetler ve mantıksal sınamadan geçirir. Mantıksız bir
sinyal geldiğinde, bunun bir arıza olduğu sonucuna varır.
Otomatik şanzımanda
sürüş sırasında bir arıza meydana gelebilir. Örneğin elektrovalflerden biri
bozulabilir, mekanik valflerden biri bozulabilir, sensörlerden biri
bozulabilir, şanzıman ecu’süne devir sensörlerinden mantıksız devir bilgisi
geldiğinde, şanzıman ecu hafızasında bir arıza kodu kaydeder. Bu durumda şanzıman acil (arıza)
durum çalışmasına geçer.
Otomatik şanzımanın
elektronik parçalarında kısa devre veya kopukluk gibi arızalar meydana gelmiş olabilir. Hidrolik ve
elektrohidrolik valfler (selenoid valfler) arızalanmış olabilir. Mekanik bir
arıza oluşmuş olabilir.
Otomatik şanzıman
arızası sebebiyle yolda kalmış bir araç, acil durum çalışmasıyla, yavaş bir
şekilde aracını servise götürebilir.
Arıza durumunda araç
servise götürüldüğünde, diyagnostik tekniği uygulanarak, diyagnostik cihazıyla
arıza kodları okunur, çözüm yolları
uygulanır.
Sürüş sırasında arıza meydana gelmişse, acil durum
çalışması:
Şanzıman arıza
çalışma durumuna geçtiğinde bazı tedbirler alarak çalışmaya devam eder.
*O an hangi
vitesteyse o viteste çalışmaya devam eder. Bazılarıysa acil durum için belirli
bir vitese geçer ve bu şekilde çalışmaya devam eder.
*Motor devri
düşürülür, aracın hızı sınırlandırılır.
*Acil durumda
çalışan hidrolik elemanlara maksimum yağ basıncı uygulanır, dişli grubundaki
fren/kavrama setlerine maksimum basınç gönderilir.
*Tork konvertörü
kilitleme mekanizması devreden çıkarılır. Böylece araç dururken stop etmesi
önlenmiş olur ve uygun olmayan bir vites kademesinde kalıp çalışmaya devam
ediyorsa kayma yaparak, araç hızıyla şanzıman dişli oranı farklarını tolere
eder.
Arızalı otomatik şanzımanda, araç durdurulmuş, motor
stop edilmiş, vites kolu P’ye
alınmıştır.
*Motorun çalışmasına
izin verilir.
*Vites D konumuna
alındığında, acil durum vites kademesine geçer (örneğin 2. vites).
*Şanzımanın geri
vitese (R) takmasına da izin verilir.
Böylece sürücü
manevra yapabilir ve aracını bir tamir servisine sürebilir.
Otomatik Şanzımanı Arızalanmış Araç Çekilerek Servise
Nasıl Götürülür?
Araç hareket etmiyor
ve başka bir araç tarafından halatla çekilerek servise getirilecekse, ilk
yapılması gereken kullanıcı el kitabındaki talimatlara uymaktır.
Otomatik şanzımanda
mekanik bir arıza – kilitlenme söz konusuysa, araç halatla çekilerek götürülmez, araç kaldırılıp çekici kamyonla götürülmelidir.
Marş yapmayan otomatik şanzımanlı bir araç vurdurularak çalıştırılmaz, sadece
akü takviyesi yapılabilir.
Başka bir araç
tarafından halatla çekilerek götürülecekse örneğin şöyle adımlar vardır:
*Vites boşta (N)
olmalıdır.
*Kontak açık (ON) olmalıdır.
*En fazla hız 50
km/h olmalıdır.
*En fazla 50 km’lik
bir yol boyunca çekilmelidir.
Otomatik şanzıman vites kolunun P konumunda kilitli
kalması.
Otomatik şanzıman
vites kolu modülü arızalanmışsa veya fren pedalındaki fren müşürü
arızalanmışsa, vites kolu P’de kilitli kalır. Bu durumda, vites kolunun
yakınında bir acil durum butonu – mekanizmasını açmak gerekir. Bazı araçlarda
bu bir buton olabilir, bazılarında kontak anahtarının sokulmasıyla açılabilir.
Bunu öğrenmek için kullanıcı el kitabına bakmak gerekir.
Vites koluyla
şanzıman arasında mekanik bir bağlantı varsa, el kitabındaki talimatlara
uyularak yapılan kilit açmayla vites hareket ettirilebilir.
Ana konu: Otomatik Şanzıman