Motor
bloklarında silindirler gömlekli veya gömleksiz olarak ikiye ayrılır. Gömlekli
silindirlerde, silindir yuvasına geçirilmiş silindirik parçaya gömlek denir.
Pistonlar silindir gömleklerinin içinde çalışırlar, böylece zamanla bloktaki
silindirin kendisi değil, gömlek aşınmış olur. Gömlekler aşındığında
değiştirilebilir. Avantajı ise motor bloğu ömrünün daha uzun olmasıdır.
Silindir
gömlekleri, motor tamir ve yenileştirilmesinde pek çok avantaj
sağlamaktadır. Silindir gömlekleri sayesinde motor tamir ve yenileştirilmesi,
son derece kolay, basit, güvenli ve ucuz hale getirilmiştir.
Bununla
beraber gömlek, piston, segman ve pimleri
beraberce değiştirildikleri için fabrikasınca alıştırılmış parçalar
kolayca alınıp takılabilmektedir. Böylece bu parçaların alıştırılmasında yapılabilecek
işçilik hataları daha başlangıçta önlenmiş olur.
Kuru
Gömlek
Kuru
gömlekler; silindir bloğundaki silindirik yuvalarına sıkı geçme olarak takılan,
ince cidarlı çelik veya dökme demir gömleklerdir. uru gömleklerde; silindir gömleği,
soğutucu suyla direkt temas etmez. Bu durum ısı dağıtımını daha az etkin
hale getirir. Bu tip gömlek bulunan bloklar daha rijit (eğilmez) olmaktadır.
Kuru
gömlekler, bloktaki silindirik yuvalarına takıldığı zaman, gömlek dış cidarına
soğutma suyu temas etmez. Kuru gömlekler, bloktaki yuvalarına 1-2 tonluk
bir basınçla oturtulur. Gömlekler yerine takılırken gömlek dış yüzeyine gres
veya başka herhangi bir şey sürülmez.
Gömleklerin
yuvalarına tam oturmalarını sağlamak için, gömlek üst kısmında 5-8 mm
genişlikte, gömlek dış çapından 2-4 mm büyük bir fatura vardır.
Islak
Gömlek
Üstten ve
alttan silindir bloğundaki yuvasına oturan, dış cidarı devamlı soğutma suyu ile
temas halinde olan, silindir gömleklerine ıslak gömlek (yaş gömlek) denir. Islak gömleklerin değiştirilmesi
kolay olup, gömlek, piston, segman fabrikası tarafından alıştırıldığı için,
tamir ve yenileştirmede hata yapmadan fabrika ölçülerinde yenileştirme yapmak
mümkündür.
Islak
gömleklerin üst tarafında bulunan faturalar kısa veya uzun biçimde
yapılmaktadır. Kısa faturalı gömleklerde, faturanın altında bulunan bir
bakır conta, hem su sızıntısını önlemekte hem de gömlekteki ısının soğutma
suyuna geçişini kolaylaştırmaktadır. Yaş gömleklerin alt taraflarında su
sızmasını önlemek için lastik contalar bulunur.
Yaş gömlek
kullanılan motorlarda, silindir kapağı bir işlem yapılmak üzere söküldüğü zaman
serbest kalan gömleklerin yerinden oynamaması için motoru döndürmeden,
gömlekler özel bir pabuçla sıkılıp bastırılmalıdır.
Islak
gömleklerin devir daim halindeki soğutucu suyla temas etmesi, ısı
dağıtımının önemli ölçüde iyileşmesini sağlar.
Islak
gömleklerde sızdırmazlık bilezikleri (contalar) kartere sıvı geçişini engeller.
Islak
gömleklerin bir dezavantajı silindir bloğunun dengesini azaltmasıdır. Bu
gömlekler, rijit olmadığından eğilmeye meyillidir.
Üst konu: (Bkz: Motor Silindiri)
(Bkz: Motor Bloğu)
(Bkz: Motor Silindir Hacmi)
Üst konu: (Bkz: Temel Motor Parçaları)
Üst Konu: (Bkz:Temel Motor Bilgisi ve Motor Çeşitleri)
Ana konu (Bkz:Otomobilin Tüm Parçaları ve Görevleri)