Motor Soğutma Sisteminde Vantilatör Nedir? Nasıl Çalışır? Çeşitleri Nelerdir?
Motorun ön
kısmına, ön tamponun hemen arkasına yerleştirilen radyatör peteği, aracın
hareket etmesiyle gelen büyük miktarda havayla soğutulur, böylece soğutma
sisteminde dolaşan sıcak su da soğutulmuş olur. Fakat düşük hızlarda, yoğun
trafikte, çok sıcak havalarda ve motorun fazla yüke bindiği durumlarda, önden
gelen rüzgarın soğutması, radyatörü yeterince soğutamaz, bu sebeple radyatör
peteğinin arkasına vantilatör(ler) (radyatör fanları) yerleştirilmiştir.
Radyatör fanları çalışarak, radyatör peteğinden geçen hava miktarının
arttırırlar ve soğumayı hızlandırırlar. Aracın ön tarafından arka tarafına
doğru (motora doğru) hava akışı sağlarlar. Radyatör vantilatörleri
hareketlerini bir kayışla motordan veya elektrik motorundan alabilir.
Vantilatör
Çeşitleri:
*Kayışlı
Vantilatörler (Bu yazıda anlatılan)
*Elektrik Motorlu Vantilatörler (Radyatör Fanları)
Kayışlı
Vantilatörler
Vantilatörler
ilk zamanlarda direkt olarak bir V kayışıyla hareketini krank kasnağından alırdı. Motor çalıştığı sürece vantilatör
sürekli döner ve soğutmayı hızlandırırdı. Vantilatörün sürekli devrede olması,
motorun yavaş ısınmasına sebep olur, soğuk çalışmasına sebep olur. Bu
istenmeyen bir durumdur. Daha sonra bunun önüne geçebilmek için, vantilatörün
çalışması ve çalışma hızının sıcaklığa bağlı olarak değişebildiği sıcaklık
kontrollü hidrolik kavramalı vantilatörler kullanılmaya başlanmıştır.
Sıcaklık
Kontrollü Hidrolik Kavramalı Vantilatörler
Vantilatör
hareketini bir kayışla motordan alan kasnaktan alır. Kasnak ile vantilatör
arasına bir hidrolik kavrama yerleştirilmiştir. Hidrolik kavramanın çalışması,
sıcaklığa bağlı olarak değişir. Yapısındaki silikon yağlı yağ kavraması, düşük
sıcaklıklarda hareket aktarımı yapmazken, sıcaklık arttığından kavrama
yaptırarak, kasnağın hareketinin vantilatöre iletilmesini sağlar, böylece
sıcaklık belirli değeri aştığında vantilatör dönmeye başlayarak soğutmayı
hızlandırır. Sıcaklık azaldığında vantilatör dönüş hızı azalır, sıcaklık
arttığında vantilatör dönüş hızı artar.
Ana konu (Bkz: Soğutma Sistemi)