Motor Soğutma Sistemi Çalışma Prensibi – Soğutma Sistemi Nasıl Çalışır?

Motor
bloğunda ve silindir kapağında motor suyunun dolaştığı su kanalları (su
ceketleri) bulunur. Motor suyu bu kanallarda dolaşarak, motordaki ısıyı üzerine
alır, ısınmış olarak su radyatöre ulaşır ve burada soğutularak tekrar dolaşıma
devam eder. Motor suyu motor su kanalları içinde devir daim eder. Motor suyunun
devir daim etmesi için bir su pompası kullanılır, buna devir daim pompası da
denir. Silindirler (yanma odaları) soğutma suyuyla çevrelenmiştir ve bu sayede
soğutulurlar, suyla bu şekilde çevreleme motorun daha sessiz çalışmasına da
katkı sağlar. (Öncelikle temel bilgiler için: (Bkz: Soğutma Sistemi ve Parçaları))

Soğutma
sisteminin bir başka işlevi ise, araç içini ısıtmaktır. Motor soğutma sıvısı
aracın kalorifer peteğinde dolaştırılarak aracın içinin ısıtılmasını sağlar.

Soğutma
sistemi sıvısı sadece motorda değil, bazı motor donanımlarının soğutulmasında
veya ısıtılmasında kullanılır, motor suyu
bu donanımlarda da devir daim ettirilir. Örneğin bazı motorlarda; turbo şarjın soğutulmasında (su soğutmalı turbo), egr soğutucusunda, motor yağ soğutucusunda
yağın soğutulmasında, emme manifoldunda turbonun gönderdiği havanın
soğutulmasında, gaz kelebeği gövdesinin
ısıtılmasında, otomatik şanzıman yağının soğutulmasında ve dahası.

Soğutma
Sistemi Nasıl Çalışır?

Klasik
olarak soğutma sisteminde iki temel devre vardır:

*Küçük
Devre (Soğuk Devre): Soğut
motorun, çalışma sıcaklığına ulaşmasına kadar aktiftir.

*Büyük
Devre (Sıcak Devre): Çalışma
sıcaklığı ve daha üst sıcaklığa ulaşan motorda devreye girer.

*Küçük
Devre (Soğuk Devre): Motor
soğutma sıvısı radyatöre gönderilmez, termostat kapalıdır. Soğutma
sistemi, motor soğukken termostatı kapalı tutarak soğutma sıvısının motor
içerisinde devir daim etmesini sağlayarak çabuk ısınmasını sağlar, böylece
motor ideal çalışma sıcaklığına daha çabuk erişir, motorda verim artar,
emisyonlar azalır.

*Büyük
Devre (Sıcak Devre): Motor
soğutma sıvısı radyatöre gönderilir, termostat açıktır. Motor sıcaklığı belirli
bir değerin (örneğin 80 ^oC’nin) üzerine çıktığında ise termostat
açılarak, motor soğutma sıvının radyatöre geçişine izin verilir ve burada soğutularak
tekrar motora gönderilir. Sıcaklık artışı devam eder ve belirli bir dereceyi
aşarsa bu durumda radyatör fanı çalışmaya başlayarak devreye girer ve soğutmayı
hızlandırır.