Kızdırma Bujisi Arızası
Nasıl Anlaşılır? (Glow plug fail – Kızdırma bujisi arızası)
Dizel
araçlarda özellikle sabahları motor soğukken zor çalışıyorsa, hiç çalışmıyorsa
ya da sarsıntılı-vuruntulu çalışıp motor ısınınca normale dönüyorsa, ilk
çalıştırmada beyaz duman atıyorsa kızdırma bujilerinin bir ya da bir kaçında
arıza vardır. Bazı araçlarda yolda giderken kızdırma bujisi ikaz lambasının yanması ve güç düşüklüğü yaşanması, turbo arızası anlamına gelir. Bazı araçlarda yine sürüş sırasında bu ikaz lambası bir sensör arızası anlamına gelmektedir.
Kızdırma Bujisi Neden
Bozulur? Arıza Sebepleri Nelerdir? (Ön Isıtma Bujileri Hatası – Glow plug fail)
Arıza
kontrol sıralaması şu şekilde olmalıdır:
Kontak
açıkken, bir multimetre (avometre) veya seri lambayla;
*Sigortayı
kontrol et,
*röleye
12 volt elektrik geliyor mu kontrol et,
*röleyi
kontrol et,
*kızdırma
bujilerine 12 volt elektrik akımı geliyor mu kontrol et,
*kızdırma
bujilerini kontrol et.
Bir dizel motorun çalışması için mazotun püskürtülüyor
olması, pistonların yeterince sıkıştırma (kompresyon) yapıyor olması şarttır.
Bu şartlar ışığında motorun çalışmama arızası değerlendirilmelidir. İlgili OBD arıza kodları: P0380 P0382 P0381
Kızdırma
bujilerine elektrik akımı beslemesi yapan röle bozulursa, kızdırma bujilerine
akım gitmez ve motor soğukken çalışmaz ya da çok zor çalışır. Rölenin arızası
kontrol edilmelidir.
Yine aynı
şekilde, kızdırma bujilerine akım gönderen röle arızalanıp kapalı kalırsa, yani
sürekli akım gönderirse, bu durumda kızdırma bujileri sürekli çalıştığından
yanacak ve bozulacaktır. Bu durumda hem röle hem tüm kızdırma bujileri
değiştirilmelidir.
Ön ısıtıcı (Kızdırma bujisi) Röle ve
Sigorta Arızası: Kızdırma
bujileri tesisatında bir kısa devre meydana gelmiş olabilir. Bazı araçlarda
sigorta (metal çubuk tip sigorta), röle kutusunda bulunur, bu sigorta kontrol
edilmelidir, sigortanın yanmamış, kopmamış, gevşememiş, korozyon yapmamış
olması gerekir. Yanmış -kopmuşsa değiştirilir, gevşemişse sıkılır, korozyon
yapmışsa temizlenir.
Sigorta
farklı yerdeyse, sigorta kutusundan sigorta atmış mı diye kontrol edilmelidir.
Sigorta atmışsa sistem çalışmaz, bu durumda önce tesisat kontrol edilmeli ve
sigortanın neden attığı ortaya çıkartılmalı ve varsa tesisattaki sorun
giderilmelidir, daha sonra aynı amper değerindeki yeni sigorta takılmalıdır.
Diğer
kızdırma bujisi arıza kontrolüyse, kontak anahtarı açıldığında, her bir
kızdırma bujisi için bağlantı uçlarından voltmetreyle voltaj ölçümü yapmaktır.
Voltaj gelmiyorsa, röle bozuktur. Voltaj geliyorsa kızdırma bujisi arızalıdır.
Kızdırma Bujisi Direnç Ölçümü: Kızdırma bujisinin arıza kontrolünü
yapmak için motordan sökülmesi gerekir, sökmeden önce çevresine hava tutulup
temizlenmelidir, çünkü kızdırma bujileri direkt yanma odasına baktığından,
silindir içerisine pislik girmesi tehlikelidir.
Bir
multimetreyle (direnç ölçüm skalasına ayarlı) direnç değerinin ölçülmesi ve
katalog değerlerle karşılaştırılması gerekir. Çok yüksek direnç veya kopukluk
arıza göstergesidir. Genelde sağlam kızdırma bujilerinin direnci 2 ohm’dan az
olur. Daha yüksek direnç değeri okunursa arızalı demektir, değiştirilmesi
gerekir. Multimetrede sabit 1 değeri okunuyorsa da o kızdırma bujisi arızalı
demektir, değiştirilmesi gerekir.
Daha basit
yöntemse, kızdırma bujisinin sökülüp bir aküyle akım verilerek ısınıp-kızarması
kontrol edilebilir, çok yavaş ilerleyen ve/veya eşit şekilde ilerlemeyen
kızarma, arıza belirtisidir.
Kızdırma Bujisi Kopukluk Kontrolü: Bir multimetreyle kopukluk kontrolü
yapılabilir, direnç skalasında (sesli uyarı da olur) uçlara tutulduğunda değer
okunmalı veya multimetre ötmelidir. Sonsuz değer okunuyor veya ötmüyorsa o
kızdırma bujisi bozuktur. Değiştirilmesi gerekir.
Kızdırma
bujileri sağlam olmasına rağmen, yanma odasına bakan uçları kurum-karbon tabakasıyla
kaplanmışsa, çalışmasına rağmen ısı transferi yeterince olmaz ve yanma odası
yeterince ısınmayabilir, bu durumda yine motor zor çalışır. Söküp kurumları
temizlemek gerekir.
Yaz aylarında
bir ya da iki kızdırma bujisinin arızalı olması, motorun çalışmasında çok
etkili olmayabilir fakat kış aylarında motor çalışmayacaktır. Böylece arıza
kendini belli eder.
Kızdırma
bujileri paralel ve seri bağlantılı tipte bağlanabilir;
*Seri bağlı
kızdırma bujilerinde tek bir kızdırma bujisi bozulursa, diğer tüm bujilere de
akım gitmez ve çalışmazlar.
*Paralel
bağlı sistemdeyse, bir ya da iki kızdırma bujisi bozulsa bile, diğerleri
çalışmaya devam edecektir.
Kızdırma Bujisi Bozulursa
Ne Olur?
Araç, motor soğukken ilk çalıştırmada çalışmaz, zor ya da
sarsıntılı çalışır. Uzun süre marş yapılarak zor çalışır, bazen hiç çalışmaz.
Bu uzun marşlı çalıştırmalar, aküyü bitirebilir, marş motorunu aşırı zorlar ve
marş motoru arızasına sebep olabilir.
Arızalı deforme olmuş kızdırma bujileri:
Ana konu: (Bkz: Kızdırma Bujileri)
(Bkz: Kızdırma Bujisi Kırılırsa Ne Yapılır? Kırmadan Nasıl Sökülür?)
İlgili OBD arıza kodları: P0380 P0382 P0381