Debriyaj Sensörü (Müşürü) Ne İşe Yarar?
Debriyaj Sensörü Nedir? (Debriyaj Konum Sensörü)
Debriyaj sensörü (müşürü),
debriyaj pedalına basıldığını algılayarak elektronik kontrol ünitesine
gönderir.
pedal düzeneğinde bulunur, debriyaja basıldığı bilgisini ECU’ye iletir. CPP
Sensor: Clutch Pedal Position Sensor: Debriyaj pedalı pozisyon sensörü. ECU, bu
şalterin sinyaliyle debriyaj pedalına basıldığını (ayrışma) veya bırakıldığını
(kavraşma) algılar. Debriyaja basıldığında dizel motorda yakıt enjeksiyonu
azaltılır, böylece vites değişimlerinde motorun silkelenmesi önlenir. Benzinli
araçlarda da vites değişimlerinin sarsıntısız olarak gerçekleşmesi sağlanır.
Vites değişim sırasında enjeksiyon bir miktar azaltılır.
Elektronik kontrol ünitesi,
debriyaj müşüründen aldığı sinyalleri şu işler için kullanır:
* Kalkışlarda
bir miktar zenginleştirme yaparak sarsıntıyı engeller, rahat kalkış yapmanız
sağlanır,
* Vites
geçişlerinde konforu arttırır, vites değiştirme sırasında yakıt püskürtme
miktarı azaltılarak motor devri sınırlandırılır ve aşırı devirlenme ve sarsıntı
azaltılmış olur,
* Debriyaj
pedalına basılırsa hız sabitleyici (cruise control) devre dışı bırakılır,
* Cut-off (yakıt kesme)
esnasında bilgi verir.
Not: Bazı araçlarda debriyaj pedalına basılmadan marş yapılmaz, aracın marş yapması için debriyaj pedalına (sonuna kadar) basmak gerekir. (Örneğin dizel toyota corolla). Debriyaj sensörü, pedala basıldığı bilgisini ecu ye gönderir ve marş yapılmasına ve motorun çalışmasına izin verilir.
Debriyaj Sensörü Nasıl Çalışır?
Aslında basit bir elektrik
anahtarı gibi çalışır, tıpkı fren pedalı müşüründe olduğu gibi, içinde yaylı
bir kontak butonu vardır ve debriyaj pedalına basıldığında serbest kalan yay
iterek kontak uçlarını birleştirir devrenin tamamlanmasını sağlar. Böylece ECU,
sürücünün debriyaj pedalına bastığını algılar. Debriyaj sensörü, “normalde açık”
bir sensördür, yani mekanik olarak debriyaj pedalına basılmadığı durumlarda,
devreyi açık tutarak sinyal göndermez.
Debriyaj Müşürü (Debriyaj
Sensörü) Nerede Bulunur?
Debriyaj
sensörü, debriyaj pedalında bulunur, debriyaj pedalının hareketli bağlantı
noktasına yukarı doğru bakarsanız bu sensörü görebilirsiniz.
Debriyaj Müşürü Arızası Nasıl
Anlaşılır?
*Debriyaj
müşürü arızalandığında, araba ilk kalkışta silkelenme-titreşim yapacaktır,
çünkü sensörden bilgi gelmediğinden, ecu, yakıtı zenginleştirmiyor.
*Debriyaj
sensörü bozulursa, vites geçişlerinde zorluk ve motorda sarsıntı (vites
değiştirirken motor devri aşırı artar) meydana gelir.
*Hız
sabitleme sistemi (cruise control) devre dışı kalır ve çalışmaz.
*Arabada
start-stop sistemi varsa, devre dışı kalacaktır.
*Yokuş
kalkış destek sistemi (hill holder), debriyaj sensörü bozuksa devre dışı
kalabilir.
İlgili OBD Arıza Kodu: P0704
(Yukarıdaki resimde arabada debriyaj müşürü nerede görülmektedir)
Debriyaj Müşürü Arızası
Sebepleri Nelerdir?
Debriyaj müşürü, pedalın olduğu
yerdeki yuvasından çıkmış olabilir, bağlantı klipsi veya vidası kontrol edilmeli.
Bazı durumlarda pedala basarken ayak müşürün kablolarına takılıp müşürü
yerinden çıkarabilmektedir. Bunun dışında müşür bağlantı kablolarında
kopukluk-kısa devre meydana gelmiş olabilir, kablo bağlantısı kontrol edilmeli.
Müşürün kablo soketi yerinden çıkmış, gevşemiş, korozyon-oksitlenme-kirlenme
yapmış olabilir ve temassızlık oluşabilir. Müşürün içindeki yay takılı kalmış
olabilir, kontrol edilmeli. Yapısal olarak bir arıza meydana gelmişse, fazla
pahalı bir parça olmadığından yenisiyle değiştirilebilir. İlgili OBD Arıza Kodu: P0704