ABS Tekerlek Hız Sensörü (ABS Hız Sensörü) Nedir? Arızası Nasıl Anlaşılır?

ABS fren sisteminin çalışabilmesi için, her bir tekerleğin dönüş hızının anlık olarak takip edilmesi gerekir. Böylece kayma yapan tekerlek belirlenebilir ve o tekerleğe aktarılan frenleme kuvveti azaltılarak, o tekerleğin kayması önlenmiş olur. Her bir tekerlekte buluna ve tekerleğin dönüş hızını ABS ECU‘süne ileten sensörlere, abs tekerlek hız sensörleri denir. Bu sensörlerin sinyallerine göre tekerlek hızı, araç hızı, aracın yaptığı kilometre bilgisi hesaplanır. ABS tekerlek hız sensörü, her bir tekerlekte ayrı ayrı, ucu poyranın arka kısmında bulunan sensör sinyal dişlisine bakacak şekilde bulunur.

Çalışma Prensibi:Merkezde bir
sabit (doğal) mıknatıs ve demir çekirdeğin üzerine bakır tel sargılar
sarılmıştır. Mıknatısın etrafında sabit manyetik alan vardır. Fakat mıknatısın
önünden sinyal dişlisi dönerek geçerken, bu sabit manyetik alanı bozar ve
değiştirir. Bunun sonucunda değişken manyetik alan oluşur. Faraday kanunu der
ki, değişken bir manyetik alan içinde bulunan iletken telde gerilim (voltaj)
oluşur. Buna göre sinyal dişlisi döndüğünde, değişken manyetik alanın içinde
kalan sensör sargılarında voltaj oluşur. Daha hızlı dönüş, daha yüksek voltaj
üretir ve sinyalin frekansı da o oranda artar, bu frekanstan (tekrarlanma
hızından), tekerleğin dönüş hızı hesaplanır.

Aracın hızının tespit edilmesi için iki yöntem vardır ve bunlardan biri
tercih edilir:

*Araç Hız Sensörü (Vites kutusunun çıkış milinde bulunur)

*ABS tekerlek hız sensörleri (aracın 4 tekerinde bulunur.

Yeni nesil araçlarda, araç hızının tespit edilmesi için tekerlek hız
sensörleri kullanılır. Bu kısımda tekerlek hız sensörü anlatılmıştır.

Abs tekerlek
hız sensörleri iki çeşittir:

*İndüktif
tip tekerlek hız sensörü. (Bu yazıda anlatılan)

*Hall etkili tip tekerlek hız sensörü.

Hall
Etkili tip tekerlek hız sensörü, hall prensibiyle çalışır ve kare dalga
(dijital) sinyal üreterek ABS kontrol ünitesine iletilir. Sinyal dijital
olduğundan, tekrar dijitale dönüştürülmesine gerek yoktur. (Bkz: Hall Etkili Tekerlek Hız Sensörü)

Aracın hızının bilinmesi, yakıt enjeksiyonu, otomatik şanzımanlı araçlarda
vites geçişleri, ABS ve ESP sisteminin çalışması gibi bir çok sistemde
kullanılmaktadır. Tekerlek hız bilgisi, sensörlerden direkt ABS ECU’süne gelir.
ABS ECU’sü, bu bilgiyi diğer kontrol
ünitelerine (ECU’lere) CAN-BUS hattıyla iletir.

Tekerlek hız sensörleriyle araç hızının tespit edilmesinde, ön iki
tekerleğin sensörlerinden gelen hız değerlerinin ortalaması alınarak, aracın
hızı hesaplanır. Bu iki sensör arızalanırsa, arka iki tekerin ortalama hızı
referans alınır.

ABS tekerlek hız sensörü manyetik tip ise (bu yazının konusu), sensörden ABS ECU’süne analog voltaj sinyali gönderilir, gönderilen analog sinyalin frekansı, tekerleğin dönüş hızını bildirir.

Eğer sensör hall etkili bir sensörse (Bkz: Hall Etkili ABS Tekerlek Hız Sensörü), sensörün sinyal kare dalgalı dijital sinyal olacaktır ve bu sinyal ABS ECU’süne iletilir. Hall etkili sensör, tekerleğin her bir turu için, bir dizi dijital sinyal üretir, bu sinyalin tekrarlanma hızı (frekansı) tekerleğin dönüş hızını verir.

Tekerleğin dönüş hızından, aracın hızı ve km bilgisi matematiksel formülle ECU tarafından hesaplanır ve diğer ECU’lerle bu bilgi CAN BUS hattıyla paylaşılır. Araç hızının hesaplanmasında tekerlek çapı ve dönüş hızı gibi veriler hesaba katılır. Aracın hızını hesaplayan ECU motor ECU’sü veya ABS ECU’sü olabilir(?).