Multimetreyle
bir devrenin, bir sargının (bobinin), bir iletken telin, bir direnç elemanının
vb. direnci ölçülebilir. Direnç ölçümü yapmak için kırmızı kablo V – Ω sembollerinin olduğu sokete takılmış
olmalıdır. Döner buton, direnç ölçüm konumuna getirilmelidir. Hassasiyet doğru
olarak ayarlanmalıdır, burada da tahmini değerin en yakın bir üst değerin
seçilmesi kuralı geçerlidir. Örneğin yaklaşık 50 ohm’luk bir direnç
ölçülecekse, 200 ohm hassasiyet uygundur. 1500 ohm (1,5kohm) ölçülecekse, 2000
ohm (2kohm) seçilmelidir. Ölçülecek değer hakkında hiçbir fikir
yürütülemiyorsa, hassasiyet yüksek değere getirilip, birkaç kez ölçüm
tekrarlanır ve adım adım düşürülebilir, böylece daha net ölçüm değeri okunmuş
olur. Eğer 1000 ohm (1kohm)’luk bir
ölçüm yapılırken, hassasiyet 200 ohm
seçilirse, multimetre ekranında sonsuz
değer “l” ifadesi çıkar, bu durumda “devre veya eleman kopuk” şeklinde yorum yapmak yanlıştır, hassasiyet çok düşük seçildiği için bu şekilde olmuştur,
hassasiyet yükseltildiğinde cihaz doğru okumayı yapacaktır. Bu konuya dikkat
edilmelidir.
Direnç
ölçümü sırasında, ölçüm yapılacak elemanda kesinlikle ELEKTRİK OLMAMALDIR.
Elemanda elektrik olması, ölçümü bozar, cihaza zarar verebilir. Direnç ölçümü
yapılırken, ölçüm uçları temas noktalarına iyi temas etmeli, sıkı
bastırılmalıdır. Ölçüm sırasında parmaklar elemana veya ölçüm uçlarına
değmemelidir, değerse ölçüm değeri değişir. Direnç ölçümü sırasında kısa bir
süre beklenmeli ve ekranda değişen rakamların sabitlenmesi sağlanmalıdır.
Direnç
ölçümü sırasında multimetre bir voltaj sinyali gönderir ve elektrik akımının
geçişi sırasında ne kadar zorlandığını ölçerek ekrana yansıtır.
Multimetrenini
direnç konumunda değerler skalalar şeklinde yazılmıştır. “k” ifadesi 1000
anlamına gelir. Örneğin 200k = 200.000 ohm demektir.
1 K = 1 000 W
( 1 kilo ohm = Bin ohm )
1 M = 1
000 000 W ( 1 mega ohm = 1 milyon ohm )
Direnç elemanının değerinin multimetre ile ölçümü:
Isıl direncin (termistörün) direnç değerinin multimetreyle ölçülmesi:
Değişken direnç (potansiyometrenin) direncinin ölçülmesi:
Direnç Ölçümüyle Yapılan Arıza
Kontrolleri (Kısa Devre-Kopukluk-Şasiye Kaçak)
*Değer
olarak “ l ” harfini gösteriyorsa, devre açıktır veya devreye kopukluk vardır.
Bunun anlamı sonsuz dirençtir, sonsuz direnç de temas yok, devre kopuk
demektir. (Bkz: Kopukluk Kontrolü)
*Değer
olarak herhangi bir değer gösteriyorsa, kopukluk yoktur, devre kapalıdır.
*Direnç
değeri olması gerekenden küçükse, kısa devre vardır.
*Direnç
değeri olması gerekenden büyükse, arıza, bağlantılarda gevşeklik vardır.
*Bir
elektronik donanımın katalog direnç
değeri biliyorsa, bunun direnci ölçülerek arıza teşhisi yapılabilir. Katalog
değeri 1500-2000 ohm verilmişse, ölçüm değeri 1800 ohm çıkmışsa, bu donanımın
sargıları sağlam demektir. Hiçbir değer okunmamışsa (sonsuz değer), sargılar
kopuk demektir. Düşük değer okunmuşsa örneğin 300 ohm gibi, bu durumda
sargılarda kısa devre var demektir. Yüksek değer okunmuşsa örneğin 4500 ohm
gibi, bu durumda sargıda temassızlık, lehimlerde gevşeme, korozyon vb. var
demektir.
Şasiye Kaçak Kontrolü:
Herhangi bir elektrikli parçanın + uçlu kısmından veya yalıtılmış bobininden,
bu parçanın gövdesine elektrik kaçağı olup olmadığını kontrol etmek için,
“şasiye kaçak” kontrolü yapılır. Devrede elektrik olmamalıdır, prob ucundan
biri devrenin + uçlu kısmına, diğeri ise gövdeye değdirilir. Multimetre değer
göstermemelidir, yani “l” göstermelidir. Bu durumda şasiye kaçak yoktur.
Multimetre sesli konuma alınmışsa, yine aynı şekilde bağlandığında sesli uyarı
vermiyorsa; şasiye kaçak yoktur, sesli uyarı veriyorsa; şasiye kaçak var
demektir.
Temel konu:(Bkz: Direnç Nedir?)
(Bkz: Dirençlerin Renk Kodlarının Okunması)
Ana konu (Bkz: Multimetre-Avometre)