Motor Yağ Pompası Nedir Ne İşe Yarar? Yağ Pompası Nasıl Çalışır?

Yağlama
sisteminin en önemli parçası yağ pompasıdır. Motor yağ pompası, motor yağını
karterden emer ve basınçlandırarak sisteme basar. Her pompa gibi emme basma
işlevi görür.

Yağ
pompası hareketini krank milinden; direkt krank miline geçerek, zincir
bağlantısıyla veya dişli çark ile alarak çalışır. Bazı motorlarda yağ pompası
hareketini; eksantrik milinden veya triger kayışından alır. Bazı motorlardaysa
yağ pompası hareketini denge (balans) milinden alabilir veya bu mile entegre edilmiş olabilir.

Motor
yağ pompası genellikle motorun ön kısmında, krank kasnağı tarafında ve krank
miline yakın bir konumda bulunur. Yağ pompaları genellikle kapağı ve emiş
süzgeciyle birlikte modül olarak satılır.

Yağ
Pompası Nasıl Çalışır?

Pompa tipi
ne olursa olsun temel çalışma prensibi şöyledir: pompanın bir odasında hacim
arttırılarak vakum etkisi oluşturulur, buradan yağ pompa içine çekilir, yağ
hareket ettirilir, diğer odacıktaysa hacim azaltılır, hacmi azalan odacıkta
basınç artar, sıvılar sıkıştırılamayacağından, basınçlı yağ pompa çıkışından
sisteme gönderilir. Pompa
çıkışında aşırı yüksek yağ basıncını engellemek için yağ basınç sınırlama valfi
(emniyet valfi) vardır, böylece sistem parçaları yüksek basınçtan korunmuş
olur.

Motor
Yağ Pompası Çeşitleri:

a) Dişli Tip
Yağ Pompası

– İçten Dişli Tip Yağ Pompası (İçten Eksantrik Dişli Pompa)

– Dıştan Dişli Tip Yağ Pompası

b) Kanatçıklı
(Paletli) Tip Yağ Pompası

(Bu pompaların iki kademeli veya sürekli değişken kapasiteli versiyonları vardır.) (Bkz: İki Kademeli Kanatçıklı Tip Yağ Pompası)

Motor yağ
pompaları çalışma kademeleri bakımından ikiye ayrılır:

1) Sabit
kapasiteli (klasik yağ pompası): Yağ basıncı sabittir, örneğin 4 bar.

2) Değişken kapasiteli yağ pompası: İkiye ayrılır: İki Kademeli Yağ Pompası ve Sürekli Değişken
Kapasiteli Yağ Pompası;

İki
Kademeli Yağ Pompası: Örneğin basınç 1,3
bar veya 3,3 bar’dır. İki sabit kademe vardır.

Sürekli Değişken Kapasiteli Yağ Pompası: Örneğin
basınç 1,3 bar ile 3,3 bar arasında
isteğe göre sürekli değişen bir değer alabilir. (Yağ basınç değerleri motora
göre değişir). (Bkz: Değişken Kapasiteli Yağ Pompası)