Elektrikli Motor Radyatör Fanı Nedir? Çalışma Prensibi – Elektrik Devresi
Radyatör peteğini
soğutan vantilatörlerde kayış kullanımına son verilmiştir. Vantilatör yerine
artık elektrikli motoruyla çalışan soğutma fanları kullanılır. Elektrikli
soğutma fanı, güçlü bir elektrik motorundan dönüş hareketini alarak çalışır.
Elektrikli
radyatör fanının çalışması; tek kademeli, 2 kademeli veya kademesiz (sürekli
değişken hızda olabilir). Eski nesil motorlarda radyatör fanlarının çalışması,
bir fan müşürü ile anahtarlanmıştır. Bu araçlarda henüz elektronik kontrol
ünitesi (ECU) kullanılmadığından, sistemin çalışması bu şekilde düzenlenmiştir.
Fan müşürü suyun sıcaklığına göre açılıp kapanabilen (ON-OFF) bir anahtar
görevi görür. Suyun sıcaklığı belirli bir değeri aşarsa, fan müşürü ON konumuna
geçer ve radyatör fanı çalışarak soğutmayı hızlandırır. Fan müşürü, fanı
çalıştıran fan rölesini kumanda eder, rölenin kumanda ucuna elektrik göndererek
rölenin ON konumuna geçmesini sağlar. Röle, fanın elektrik motoruna giden
elektrik devresini kapatarak elektrik beslemesi yapar ve fanın çalışmasını
sağlar.
2000’li
yıllardan itibaren ECU (elektronik kontrol ünitesi) kullanılmaya başlanmıştır
ve radyatör fanı ecu kumandasında çalışmaktadır. Motor soğutma suyu sıcaklık
sensörü (hararet sensörü), sıcaklığı ecu’ye sürekli bildirir, sıcaklık belirli
bir değeri aştığında (örneğin 90 derece), ecu fan rölesine sinyal göndererek
fanı çalıştırır. Bu sistemlerde fan müşürü bulunmaz, gerek yoktur.
Daha yeni
nesil sistemlerde ise, ecu kumandasında pwm sinyaliyle radyatör fanlarının hızı
istenen hızda (kademesiz) olarak ayarlanabilmektedir.
Üst konu: Eski tip (Bkz: Motor Vantilatörü)
(Bkz: Motorun Hararet Yapması ve Su Eksiltmesi)
Ana konu (Bkz: Motor Soğutma Sistemi)