Park kilidi, otomatik şanzımanlı araçlarda, araç park edildiğinde el frenine ilave
olarak, hareket etmesine karşı emniyete alır. Park kilidi, vites kutusu çıkış
milini mekanik olarak kilitleyerek, tekerleklerin hareket etmesini önler.
Manuel şanzımanlı araçlarda park edildiğinde, vites
konumu 1’e (veya geri vitese) alınır, böylece aracın hareket etmemesi için
motor freninden yararlanılmış olur.
Tork konvertörlü tam otomatik şanzımanlı araçlarda böyle
bir durum mümkün değildir, çünkü tork konvertörü bir sıvı kavrama olduğundan,
yani motor ve şanzıman mekanik olarak
bağlı olmadığından, motor freninden bu şekilde yararlanılamaz. Ayrıca bir park kilidi gereklidir.
Park kilidi mekanizması, vites kolu P konumundayken
devreye girer ve çıkış milinin kilitler. D, R, N konumlarında, vites kolu mekanizması park kilidi
mandalını geri çekilmiş halde tutar.
Otomatik şanzımanlarda, park kilidi dişlisi, çıkış miline
kamalı geçmeyle geçirilmiştir. Vites P konumuna alındığında, kilit mandalı,
park kilidi dişlisine bastırılır ve dişlinin boş dişine oturur.
Kilit mandalı bazen park dişlisinin diş kısmına denk
gelebilir, bir yayla itilen kilit mandalı, araç biraz hareket ettiğinde yerine
oturacaktır.
Yüksek hızda
giderken vites kolu yanlışlıkla P konumuna alınırsa ne olur?
Yüksek hızda giderken yanlışlıkla vites P konumuna
getirildiğinde, kilit mandalı biçimi nedeniyle, hızla dönen park dişlisi
tarafından dışa doğru itilir ve kilitlenme önlenmiş olur. Yine de şanzıman yazılımında geçiş engellemesi yoksa, yine de kilitleme riski vardır.
Düşük hızda
giderken vites kolu yanlışlıkla P konumuna alınırsa ne olur?
Düşük hızda giderken yanlışlıkla P konumuna geçirilirse,
kilit mandalı, kilit dişlisine geçerek çıkış milini kilitleyebilir. Bu durumda
şanzımanın çıkış mili aniden duracaktır, bu sırada oluşan aracın büyük kütle
ataleti; şanzıman, şaft, diferansiyel ve akslarda aşırı yüklenmelere sebep olur
ve bu parçaların tahrip olmasına neden olabilir. Araç hareket ederken P
konumuna almamaya dikkat edilmelidir. Not: Elektronik vites modülü olan
araçlarda, bu durumu önleyen özel yazılımsal tedbirler olabilir.
(Yazılımsal bir engel yoksa, düşük hızda giderken yanlışlıkla P konumuna geçilirse, kilitleme gerçekleşebilir ve şanzımana zarar verir)
Vites P Konumunda
Park Kilidinde Takılı Kalırsa Ne Yapmak Gerekir?
Aracın aküsü bittiğinde, fren pedalı sensörü (fren
müşürü) arızalandığında veya başka bir arıza sebebiyle vites kolu P konumunda
takılı halde kilitli kalabilir. Bu arıza durumunda, vites kolunun P konumundan
ayrılabilmesi için, vites kolunun hemen yakınında, yanında kontak anahtarının
takılabileceği bir delik – yuva bulunur. Kontak anahtarı buraya takıldığında,
vites kilidi devreden çıkacaktır. P konumundaki vites kilidinin açılmasının çok
farklı yöntemleri olabilir, bu marka ve modele göre değişebilir. Doğru yöntemi
bulmak için, aracın modeliyle internetten arama yapılması, aracın kullanıcı el
kitabının internetten bulunması veya varsa torpido gözündeki kullanıcı el
kitabına bakılması yöntemleri kullanılabilir. Kullanıcı el kitabında mutlaka
gerekli açıklama vardır.
Ana konu: Otomatik Şanzıman
İlgili konu: Planet Dişli Seti
İlgili konu: Otomatik Şanzıman Beyni – Elektrohidrolik Ünite