Kızdırma Bujisi Nedir Ne İşe Yarar – Ön Isıtma Bujileri Nedir?

Kızdırma Bujisi – Ön
Isıtma Bujileri Nedir?

Dizel
motorlarda hava-yakıt karışımı sıkıştırılarak yakıldığı için, ateşleme bujisi
bulunmaz. Piston ÜÖN’ye çıkınca sıkışan hava ısınır ve püskürtülen yakıt çok
yüksek sıcaklıktaki havaya karışınca kendiliğinden yanar (patlar). Fakat dizel
motorun soğukken ilk çalıştırılmasında, hem motor hem de emilen hava soğuk
olduğundan, sıkıştırma sonunda hava-yakıt karışımı yeterince ısınamaz ve motor
çalışmaz (ya da çok zor çalışır), bunu önlemek için dizel motorlarda kızdırma
bujileri (glow plug) kullanılır. Bu sisteme ön ısıtma sistemi denir.

Kızdırma Bujisinin
Görevi Nedir? (Ön Isıtma Bujileri Ne İşe Yarar?)

Dizel motorlu
araçlarda kullanılan kızdırma bujileri (ön ısıtma bujileri) çubuk sonda
şeklinde uçları yanma odasına bakan elektrikle çalışan rezistanslardır. Kontak açıldığında, motor
soğuksa “tık” diye röle sesi duyulur ve hemen devreye girerler, gösterge panelinde
sargı şeklindeki kızdırma bujisi ikaz lambası yanar.

Yanma odalarını ısıtan
kızdırma bujileri, dizel motoru soğukken ilk çalıştırmada çalışabilir hale
getirirler. Böylece motor tek marşla çalışır. Kızdırma bujilerine verilen
elektrik akımıyla, iç yapısında bulunan rezistans teller ısınır, kızdırma
bujisinin yanma odasına bakan ucu kızarır ve yaklaşık 700-1000 santigrat dereceye
kadar ısınır.

Kızdırma
bujileri sayesinde dizel motor soğuk ilk çalıştırmada kolay çalışır, egzoz
emisyonları azalır, sarsıntılı çalışma yok edilmiş olur.

Ön Isıtma Sisteminin
Çalışması (Kızdırma Bujisi Çalışma Prensibi)

Kızdırma
bujisinin çalışma süresi, motorun-havanın soğukluğuna bağlı olarak uzar veya
kısalır. İkaz ışığı sönmeden motor çalıştırılmamalıdır, zaten çalışmayacaktır,
bu şekilde uzun motora marş basmak akünüzü de bitirebilir.

Ön ısıtma
sistemi parçaları şunlardır: Kontak anahtarı, soğutma suyu sıcaklık sensörü,
gösterge panelinde kızdırma bujisi uyarı lambası, kızdırma bujileri, kontrol
kutusu (röle) ve elektronik kontrol ünitesi.

Motor kontrol
ünitesi, kontak anahtarı çevrildiğinde motor soğutma suyu sensöründen sıcaklık
bilgisini alır. Sıcaklık değerine göre kızdırma bujilerinin ısıtma süresi ecu
tarafından belirlenir. Örneğin motor su sıcaklığı -5 dereceyken, kızdırma
bujisi ikaz lambası 10 saniye sonra sönerken, daha düşük motor suyu
sıcaklığında bu süre uzayabilir. Motor daha sıcaksa, bu süre sıcaklığa göre
kısalacaktır. Motor kontrol ünitesi, kızdırma bujilerine akım gönderip-kesen
kumanda kutusuna (röle) sinyal göndererek, sistemi yönetir.

Gösterge
panelinde ön ısıtma ikaz lambası söndükten sonra, marşa basılıp motor
çalıştırıldıktan sonra, kısa bir süre kızdırma bujilerine akım verilmeye devam
edilir, daha sonra akım kesilir.

(kendinden ayarlı çubuk tip kızdırma bujisi)

Motor soğutma
suyu sıcaklık sensörü arızalanırsa, motor kontrol ünitesi hafızasında kayıtlı
sabit bir ısıtma süresine göre kızdırma bujilerini çalıştırır. Örneğin 20
saniye gibi.

Kızdırma Bujisi
Çeşitleri Nelerdir?

*Metal
Kızdırma Bujileri

-Standart çubuk tipi kızdırma bujileri,

-Hızlı çalıştırma kızdırma bujileri,

-QGS çubuk tipi kızdırma bujileri (Quick Glow System), (Röle
ile kumanda edilen yaygın tip)

-Kendinden ayarlı çubuk tipi

*Seramik
Kızdırma Bujileri (En iyi performansı seramik tip kızdırma bujisi verir)

(Seramik kızdırma bujisi: daha ince yapılı)

Yeni nesil dizel motorlar direkt yanma odasına enjeksiyon yapılmaktadır fakat, eski nesil motorlarla birlikte, 3 tip yanma odası kullanılır dizel motorlarda. Bunlar, Ön yanma odası, türbülans odası ve direkt enjeksiyon. Kızdırma bujilerinin konumu, motorun yanma odası tasarımına göre değişir. Aşağıdaki resimlerde kızdırma bujilerinin konumları resimlerle gösterilmiştir.